SLS (sodium lauryl sulfate, natriumlaurylsulfaat) en SLES (sodium laureth sulfate, natriumlaurethsulfaat) zijn reinigers die rijk schuimen en vet heel goed van hoofdhuid en haar verwijderen. Ze zijn niet gevaarlijk, maar bij sommige mensen maken ze het haar droog en ruw. Een sulfaatvrije shampoo gebruikt mildere reinigers en kan passen bij droog, gekleurd of beschadigd haar. Hebt u vet haar en bent u tevreden met uw shampoo, dan is er geen reden om te wisselen. En "SLS-vrij" op de fles betekent niet altijd sulfaatvrij: het antwoord staat in de ingrediëntenlijst.
Wat doen SLS en SLES?
Het zijn anionische oppervlakteactieve stoffen: het ene uiteinde van het molecuul houdt vet vast en het andere water, zodat het vet met het spoelwater wegloopt. Volgens een overzichtsartikel voor dermatologen (D'Souza en Rathi, 2015):
- Laurylsulfaten (sodium, ammonium en TEA-lauryl sulfate) reinigen heel krachtig, schuimen goed en spoelen makkelijk uit. Ze worden vaak gebruikt in shampoos voor vet haar. Omdat ze het haar ruw maken, combineren shampoos ze met mildere reinigers en verzorgende stoffen.
- Laurethsulfaten (sodium, ammonium en TEA-laureth sulfate) reinigen en schuimen ook goed, en passen bij normaal tot droog haar.
Een shampoo die al het vet verwijdert, schrijven dezelfde auteurs, laat het haar droog, pluizig en moeilijk kambaar achter. Het doel is zoveel vet te verwijderen als nodig is, niet alles.
Over veiligheid: het Amerikaanse Cosmetic Ingredient Review-panel (CIR) meldt dat SLES huid en ogen kan irriteren, maar niet sensibiliserend is (het veroorzaakt geen allergie), en dat het in de praktijk zelden irriteert door de manier waarop producten worden samengesteld. Een shampoo blijft maar kort op het hoofd en wordt uitgespoeld, en dat maakt uit.
Wie heeft misschien liever een sulfaatvrije shampoo?
- Droog of krullend haar, dat makkelijk vocht verliest.
- Gekleurd of gepermanent haar. Hetzelfde overzichtsartikel merkt op dat voor dit haar milde reinigers worden gekozen, zodat er minder vet wordt verwijderd.
- Een gevoelige hoofdhuid die prikt of uitdroogt van gewone shampoos. Het is het proberen waard, zonder wonderen te verwachten.
Hebt u een vette hoofdhuid, dan past een sterkere reiniger misschien beter. De American Academy of Dermatology (AAD) raadt aan te wassen naargelang hoe snel uw haar vet wordt: misschien elke dag bij een vette hoofdhuid, en wanneer nodig bij droog of krullend haar.
Wat "sulfaatvrij" niet betekent
Het betekent niet "zonder reinigers". Elke shampoo bevat oppervlakteactieve stoffen. De mildere die u in plaats van sulfaten tegenkomt, zijn onder meer sodium cocoyl isethionate, sodium cocoyl glutamate, sodium lauroyl sarcosinate, glucosiden (lauryl glucoside, coco-glucoside, caprylyl/capryl glucoside) en cocamidopropyl betaine. Het overzichtsartikel merkt op dat amfotere reinigers zoals betaïnes in babyshampoos worden gebruikt omdat ze niet in de ogen prikken.
Het betekent niet "parfumvrij". Veel sulfaatvrije shampoos bevatten parfum of etherische oliën.
Het behandelt niets. Een sulfaatvrije shampoo pakt op zichzelf geen roos of haaruitval aan.
"SLS-vrij" is niet hetzelfde als "sulfaatvrij". In webwinkels vonden we shampoos die als "SLS-vrij" of "zonder SLS/SLES" werden verkocht, maar TEA-lauryl sulfate of ammonium laureth sulfate op de lijst hadden. Dat zijn ook sulfaten, alleen onder een andere naam. Wilt u helemaal geen sulfaten, zoek dan naar het woord "sulfate" op de lijst.
Sulfaatvrije shampoos reinigen bijvoorbeeld met sodium cocoyl glutamate, glucosiden of (bij vaste shampoobars) sodium cocoyl isethionate. Kijk ook naar de rest van de lijst: bevat een sulfaatvrije shampoo alcohol, etherische oliën of parfum, dan is hij niet de eerste keuze als u allergisch bent voor geurstoffen.
Hoe lees ik het etiket van een shampoo?
- De eerste reiniger na water is de belangrijkste. Volgens D'Souza en Rathi zit de reiniger die als eerste staat er in de grootste hoeveelheid in, en is de tweede er om het effect van de eerste te verzachten.
- Zoek naar het woord "sulfate". Sodium lauryl sulfate, sodium laureth sulfate, ammonium lauryl of laureth sulfate, TEA-lauryl sulfate, sodium coco-sulfate: het zijn allemaal sulfaten.
- Laat u niet misleiden door namen die erop lijken. Sulfosuccinaten (zoals disodium laureth sulfosuccinate) en sultaïnes (zoals cocamidopropyl hydroxysultaine) zijn andere stoffen. Het overzichtsartikel zet sulfosuccinaten in een aparte groep en sultaïnes bij de amfotere reinigers.
- Kijk aan het eind van de lijst naar parfum en allergenen zoals linalool en limonene als uw hoofdhuid gevoelig is.
Meer over ingrediëntenlijsten leest u in ons artikel over het lezen van een cosmetica-etiket.
Een paar wastips
De AAD raadt aan:
- Breng shampoo vooral op de hoofdhuid aan, niet over de hele lengte van uw haar. Zo verwijdert u vet en resten zonder uw haar te veel uit te drogen.
- Gebruik na het wassen een conditioner, voor vocht en makkelijker kammen. Is uw haar fijn of steil, breng hem dan op de punten aan.
Snelle check in de winkel
- Welke reiniger staat als eerste op de lijst?
- Komt het woord "sulfate" ergens voor, ondanks "SLS-vrij" op de voorkant?
- Bevat hij parfum of etherische oliën, als uw hoofdhuid gevoelig is?
- Past hij bij uw haartype (vet, droog, gekleurd)?
Wanneer naar de dermatoloog?
Jeukt, kleurt of schilfert uw hoofdhuid erg en wordt het niet beter als u van shampoo wisselt, krijgt u uitslag op uw voorhoofd, nek of achter uw oren, of merkt u dat u meer haar verliest dan normaal, overleg dan met uw huisarts of een dermatoloog. Roos, seborroïsch eczeem en haaruitval hebben hun eigen behandelingen, en een shampoo is een cosmetisch product.
Veelgestelde vragen
Waarom schuimt sulfaatvrije shampoo minder?
Omdat sulfaten tot de reinigers horen die het rijkste schuim maken. Maar schuim zegt niets over hoe goed een shampoo reinigt. Was zo nodig een tweede keer met een kleine hoeveelheid.
Vervaagt mijn haarkleur dan minder snel?
Milde reinigers verwijderen minder vet, en daarom worden ze aangeraden voor gekleurd haar. Hoe lang kleur blijft zitten, hangt ook af van de verf, de zon, heet water en hoe vaak u wast.
Zijn SLS en SLES gevaarlijk?
Nee. Het CIR beschouwt ze als veilig zoals ze in cosmetica worden gebruikt, mits het product zo is samengesteld dat het niet irriteert. Kiezen voor sulfaatvrij is een kwestie van voorkeur en haartype, niet van veiligheid.
Bronnen: D'Souza P, Rathi SK, Shampoo and Conditioners: What a Dermatologist Should Know?, Indian J Dermatol 2015, Cosmetic Ingredient Review, Final report of the amended safety assessment of sodium laureth sulfate and related salts of sulfated ethoxylated alcohols, Int J Toxicol 2010, Cosmetic Ingredient Review, Final report on the safety assessment of sodium cetearyl sulfate and related alkyl sulfates as used in cosmetics, Int J Toxicol 2010, American Academy of Dermatology, Tips for healthy hair.
