Het eerlijke antwoord: we weten heel weinig. Kruidnagel en kruidnagelextracten verlaagden de bloedsuiker in dier- en laboratoriumstudies, maar bij mensen komt het bewijs neer op een paar kleine, korte studies met flinke beperkingen, waarvan sommige zijn uitgevoerd door het bedrijf dat het extract verkoopt. Kruidnagel is een heerlijke specerij om mee te koken, maar er is geen goed bewijs dat het de bloedsuiker op een betekenisvolle manier verlaagt, en het is geen vervanging voor diabeteszorg.
Waarom hebben mensen het over kruidnagel en bloedsuiker?
Kruidnagels (de gedroogde bloemknoppen van Syzygium aromaticum) zijn rijk aan eugenol, de stof achter hun sterke geur, en aan polyfenolen. In de reageerbuis remmen kruidnagelextracten enzymen die zetmeel tot suiker afbreken. Bij ratten en muizen met kunstmatig opgewekte diabetes verlaagden eugenol en kruidnagelpoeder de bloedglucose.
Zo beginnen de meeste verhalen over "natuurlijke bloedsuikerverlagers", en daar houden veel van die verhalen ook op. Iets wat werkt in een schaaltje cellen of bij een diabetische rat, werkt vaak niet, of veel minder, bij mensen die normale hoeveelheden eten. Video's op sociale media slaan deze stap meestal over.
Wat laten studies bij mensen werkelijk zien?
We vonden maar drie studies bij mensen die het noemen waard zijn, en elk heeft echte zwakke punten.
- Een studie uit 2006 bij mensen met diabetes type 2 (Khan en collega's). Zesendertig mensen namen 30 dagen lang capsules met 0, 1, 2 of 3 g gemalen kruidnagel per dag. Bloedglucose, triglyceriden en LDL-cholesterol daalden in de kruidnagelgroepen. Maar dit is alleen gepubliceerd als kort congresabstract, niet als volledig peer-reviewed artikel, dus de methoden zijn niet goed te controleren, en met ongeveer negen mensen per groep is de studie erg klein.
- Een pilotstudie uit 2019 (Mohan en collega's, BMC Complementary and Alternative Medicine). Dertien gezonde of prediabetische jongvolwassenen namen 30 dagen lang 250 mg per dag van een polyfenolrijk kruidnagelextract. De bloedsuiker na de maaltijd daalde. Er was geen controlegroep, niemand was geblindeerd, en meerdere auteurs werkten voor het bedrijf dat het extract maakt of voor een firma die het verkoopt.
- Een studie uit 2022 bij 70 volwassenen met het metabool syndroom vergeleek 12 weken lang een merkextract van kruidnagel van dezelfde fabrikant met een ander supplement (glutathion). De kruidnagelgroep had betere nuchtere glucose, glucose na de maaltijd en HbA1c. De studie was gerandomiseerd en geblindeerd, wat beter is, maar er was geen placebogroep, dus we kunnen niet zeggen hoeveel van de verandering door het kruidnagelextract zelf kwam en hoeveel door het meedoen aan een studie.
We vonden geen systematische review of meta-analyse over kruidnagel en bloedsuiker bij mensen, en geen grote, onafhankelijke, placebogecontroleerde studie. Met andere woorden: de vraag is nooit goed onderzocht.
Is een kruidnagelextract hetzelfde als kruidnagel in mijn eten?
Nee. De studies uit 2019 en 2022 gebruikten een geconcentreerd, gestandaardiseerd extract in capsules, niet de paar kruidnagels die u in een stoofschotel of een kopje thee doet. Resultaten met een extract zeggen, zelfs als ze overeind blijven, weinig over kruidnagel als specerij. En niemand heeft laten zien hoeveel hele kruidnagels overeenkomen met één capsule.
Kan kruidnagel schadelijk zijn?
Kruidnagel als specerij bij normaal koken geldt voor de meeste mensen als veilig. Geconcentreerde producten zijn iets anders.
- Kruidnagelolie is niet om in te slikken. Het hoofdbestanddeel, eugenol, kan in grote hoeveelheden schadelijk zijn. De Amerikaanse National Library of Medicine (MedlinePlus) waarschuwt dat al 10 ml kruidnagelolie bij volwassenen ernstige gevolgen kan hebben, en dat kleinere hoeveelheden gevaarlijk kunnen zijn voor kinderen, onder meer door leverschade. Bewaar kruidnagelolie buiten het bereik van kinderen.
- Bloedingen. Eugenol vertraagt in laboratoriumstudies de bloedstolling. Gebruikt u bloedverdunners zoals warfarine, of plaatjesremmers, of hebt u een stollingsstoornis, vermijd dan kruidnagelextracten en kruidnagelolie, tenzij uw arts akkoord gaat.
- Diabetesmedicatie. Als een kruidnagelsupplement de bloedsuiker wél zou verlagen, zou het samen met diabetesmedicijnen de glucose in theorie te laag kunnen maken. Dit is niet onderzocht, en juist daarom is een gesprek met uw arts nodig.
Kruidnagelolie heeft in de EU wel één erkend traditioneel gebruik. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) noemt het een traditioneel kruidengeneesmiddel voor tijdelijke verlichting van kiespijn door een gaatje (tot u naar de tandarts kunt) en voor lichte ontstekingen in mond of keel, lokaal aangebracht, op basis van langdurig gebruik en niet van klinische studies. Dat is iets anders dan het inslikken voor de bloedsuiker.
Wat helpt echt bij de bloedsuiker?
De aanpak met sterk bewijs is minder spannend, maar veel beter onderzocht: regelmatig bewegen, een voeding rijk aan groenten, peulvruchten en volkorenproducten, minder suikerhoudende dranken, een gezond gewicht houden en, voor mensen met diabetes of prediabetes, regelmatige controles en de behandeling die hun arts aanraadt.
Houdt u van kruidnagel, blijf er dan gerust mee koken. Reken er alleen niet op om uw glucose te regelen.
Hebt u diabetes of prediabetes, of gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw huisarts voordat u kruidnagelsupplementen probeert, en stop of verminder nooit op eigen houtje uw diabetesmedicatie.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kruidnagels per dag verlagen de bloedsuiker?
Er is geen getal dat op bewijs is gebaseerd. De enige kleine studie met hele gemalen kruidnagel gebruikte 1 tot 3 g per dag in capsules en is nooit volledig gepubliceerd. Niemand heeft aangetoond dat een bepaald aantal kruidnagels in het eten de bloedsuiker verandert.
Is kruidnagelthee goed bij diabetes?
Kruidnagelthee is een prettige drank, en een kopje van een paar kruidnagels kan bij de meeste mensen waarschijnlijk geen kwaad. Er zijn geen studies die laten zien dat het de bloedsuikerregulatie verbetert. Het mag geen behandeling vervangen.
Zijn kruidnagelsupplementen veilig?
Ze zijn niet genoeg onderzocht om dat zeker te zeggen, vooral niet op de lange termijn. Vermijd ze als u zwanger bent of borstvoeding geeft, als u bloedverdunners of diabetesmedicatie gebruikt, of vóór een operatie, tenzij uw arts akkoord gaat. Slik nooit etherische kruidnagelolie in.
Bronnen: Khan A, Qadir SS, Khattak KN, Anderson RA, Cloves improve glucose, cholesterol and triglycerides of people with type 2 diabetes mellitus, FASEB Journal 2006, 20(5):A990 (congresabstract), Mohan R et al., Water-soluble polyphenol-rich clove extract lowers pre- and post-prandial blood glucose levels in healthy and prediabetic volunteers: an open label pilot study, BMC Complementary and Alternative Medicine 2019, 19:99, Clove bud (Syzygium aromaticum L.) polyphenol helps to mitigate metabolic syndrome: a randomized, double-blinded, active-controlled comparative study, Journal of Functional Foods 2022, 98:105273, MedlinePlus (US National Library of Medicine), Eugenol (oil of cloves) overdose, European Medicines Agency, Community herbal monograph on Syzygium aromaticum, floris aetheroleum (clove oil).
