Kosmetyk po opalaniu robi dwie rzeczy: nawilża skórę przesuszoną przez słońce, morze i sól oraz sprawia, że skóra wydaje się chłodniejsza i jest bardziej komfortowa. Nie cofa uszkodzeń, które promieniowanie UV już wyrządziło, i nie zastępuje produktu przeciwsłonecznego. Przy łagodnym oparzeniu słonecznym najbardziej pomaga zejście ze słońca, chłodny prysznic, krem bez kompozycji zapachowej i picie dużej ilości wody. Jeśli pojawią się pęcherze lub gorączka albo jeśli oparzone jest dziecko, należy zgłosić się do lekarza.
Co właściwie robi balsam po opalaniu?
Kosmetyk po opalaniu to produkt kosmetyczny. Zwykle jest to lekki balsam lub żel, który łatwo rozprowadza się na dużych powierzchniach skóry. Zawiera składniki nawilżające, a często także składniki dające uczucie chłodu, takie jak aloes.
Czego nie robi:
- Nie „naprawia” oparzenia słonecznego. Według DermNet promieniowanie UV uszkadza DNA komórek skóry i właśnie to uszkodzenie prowadzi do zaczerwienienia i obrzęku. Żaden krem nałożony później tego nie cofnie.
- Nie chroni następnego dnia. Wychodząc ponownie na słońce, potrzebny jest produkt przeciwsłoneczny, cień i odpowiednie ubranie.
- Nie zmniejsza ryzyka raka skóry. NHS zwraca uwagę, że oparzenia słoneczne to ryzyko zwiększają. Jedyną realną odpowiedzią jest zapobieganie.
Krótko mówiąc: balsam po opalaniu służy komfortowi, a nie ochronie.
Jak złagodzić łagodne oparzenie słoneczne?
NHS i Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) zalecają podobnie:
- Zejść ze słońca jak najszybciej i osłaniać oparzoną skórę przed bezpośrednim słońcem aż do całkowitego wygojenia.
- Schłodzić skórę chłodnym prysznicem, kąpielą lub wilgotnym ręcznikiem. W przypadku niemowląt i małych dzieci trzeba uważać, by nie wychłodziły się za bardzo.
- Nałożyć balsam po opalaniu lub nieperfumowany krem nawilżający. AAD radzi nakładać go, gdy skóra jest jeszcze lekko wilgotna po prysznicu, i powtarzać za każdym razem, gdy pojawia się dyskomfort. Jako dobrą opcję wymienia kremy nawilżające z aloesem.
- Pić dużo wody. Przy oparzeniu słonecznym płyny „uciekają” do skóry, więc łatwiej o odwodnienie. Lepiej unikać alkoholu.
- Leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol czy ibuprofen, mogą złagodzić ból; należy je stosować zgodnie z ulotką. W razie wątpliwości, czy są odpowiednie, warto zapytać farmaceutę.
Czego nie robić według NHS:
- Nie przykładać lodu ani okładów z lodem bezpośrednio do skóry.
- Nie smarować oparzonej skóry wazeliną.
- Nie przekłuwać pęcherzy, nie drapać i nie zrywać łuszczącej się skóry.
- Nie nosić obcisłych ubrań na oparzonym miejscu.
Łagodne oparzenie słoneczne zwykle ustępuje w ciągu mniej więcej tygodnia.
Aloes, zapach i skóra wrażliwa
Aloes to jeden z najczęstszych składników kosmetyków po opalaniu, a zarówno AAD, jak i DermNet wymieniają go wśród rzeczy, które pomagają skórze się uspokoić.
Przy skórze wrażliwej warto jednak sprawdzić także wykaz składników. Oparzona skóra łatwiej ulega podrażnieniom, a NHS sugeruje nieperfumowany krem nawilżający, jeśli nie używa się balsamu po opalaniu. Składniki zapachowe, naturalne czy syntetyczne, należą do najczęstszych przyczyn alergii kontaktowej. Jeśli w składzie widnieje „parfum”, olejki eteryczne albo nazwy takie jak linalool czy limonene, produkt zawiera kompozycję zapachową.
Kosmetyki po opalaniu różnią się właśnie pod tym względem. Część z nich jest bez kompozycji zapachowej i bez konserwantów, inne, w tym niektóre certyfikowane produkty naturalne, zawierają naturalne substancje zapachowe. Przy skórze, która łatwo reaguje, bezpieczniejszym wyborem jest produkt bez zapachu. Jeśli zapach nie stanowi problemu, a konsystencja żelu jest przyjemna, sprawdzi się również taki kosmetyk.
Wakacyjne słońce: dlaczego zapobieganie jest ważniejsze
Na urlopie w południowej Europie, a w słoneczne letnie dni także nad Bałtykiem, łatwo o oparzenie. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca ochronę przeciwsłoneczną zawsze, gdy indeks UV osiąga 3 lub więcej, i zaznacza, że promieniowanie UV jest najsilniejsze około południa słonecznego. Według DermNet ryzyko oparzenia jest zazwyczaj największe między 10:00 a 14:00.
W praktyce:
- Warto sprawdzać indeks UV na dany dzień w prognozie pogody.
- W środku dnia lepiej wybierać cień, zwłaszcza z dziećmi.
- Należy nakładać odpowiednią ilość produktu przeciwsłonecznego i ponawiać aplikację po kąpieli i wytarciu się ręcznikiem.
- Kapelusz, okulary przeciwsłoneczne i lekka koszulka dają więcej, niż mogłoby się wydawać.
O tym, jak wybrać produkt przeciwsłoneczny, piszemy w artykule o filtrach mineralnych i chemicznych.
Szybka lista kontrolna po plaży
- Chłodny prysznic, nie gorący.
- Balsam po opalaniu lub krem nawilżający bez kompozycji zapachowej na lekko wilgotną skórę.
- Dużo wody, mało alkoholu lub wcale.
- Przez kolejne dni chronić oparzoną skórę przed słońcem.
- Następnego dnia: produkt przeciwsłoneczny, cień, kapelusz.
Kiedy iść do lekarza
Według NHS należy pilnie zasięgnąć porady lekarskiej, jeśli po przebywaniu na słońcu:
- na skórze pojawiły się pęcherze lub obrzęk
- temperatura ciała jest bardzo wysoka albo występuje uczucie gorąca, zimna lub dreszcze
- pojawia się duże zmęczenie, zawroty głowy lub nudności
- występuje ból głowy lub skurcze mięśni
- oparzenie słoneczne ma niemowlę lub małe dziecko
Ciężkiemu oparzeniu słonecznemu może towarzyszyć wyczerpanie cieplne lub udar cieplny, które bywają groźne. W łagodniejszych przypadkach farmaceuta doradzi, co stosować i czy potrzebna jest wizyta u lekarza.
Najczęstsze pytania
Czy zamiast balsamu po opalaniu można użyć zwykłego kremu nawilżającego?
Tak. NHS proponuje balsam po opalaniu lub nieperfumowany krem nawilżający. Różnica dotyczy głównie konsystencji: kosmetyki po opalaniu są zwykle lżejsze i łatwo rozprowadzają się na całym ciele.
Czy warto trzymać balsam po opalaniu w lodówce?
Wiele osób uważa schłodzony balsam za przyjemniejszy. To kwestia komfortu. Nie należy jednak przykładać lodu bezpośrednio do skóry.
Czy jeśli opalam się bez oparzeń, potrzebuję balsamu po opalaniu?
Nie jest konieczny, ale krem nawilżający pomaga, gdy skóra jest przesuszona przez słońce i morze.
Źródła: NHS, Sunburn, American Academy of Dermatology, How to treat sunburn, DermNet, Sunburn, DermNet, Fragrance allergy, World Health Organization, Radiation: The ultraviolet (UV) index.
