Ένα after sun κάνει δύο πράγματα: ενυδατώνει το δέρμα που στέγνωσε από τον ήλιο, τη θάλασσα και το αλάτι, και το κάνει να νιώθει πιο δροσερό και άνετο. Δεν αναιρεί τη βλάβη που έχει ήδη κάνει η υπεριώδης ακτινοβολία και δεν αντικαθιστά το αντηλιακό. Αν έχετε καεί ελαφρά, βοηθούν περισσότερο από οτιδήποτε άλλο: να βγείτε από τον ήλιο, ένα δροσερό ντους, μια κρέμα χωρίς άρωμα και πολύ νερό. Αν βγάλετε φουσκάλες, πυρετό ή αν καεί παιδί, χρειάζεται γιατρός.
Τι κάνει τελικά ένα after sun;
Ένα after sun είναι καλλυντικό. Συνήθως είναι λεπτόρρευστη λοσιόν ή gel που απλώνεται εύκολα σε μεγάλες επιφάνειες. Περιέχει ενυδατικά συστατικά και συχνά συστατικά που δίνουν αίσθηση δροσιάς, όπως αλόη.
Αυτό που δεν κάνει:
- Δεν «επιδιορθώνει» το έγκαυμα. Σύμφωνα με το DermNet, η υπεριώδης ακτινοβολία προκαλεί βλάβη στο DNA των κυττάρων του δέρματος, και αυτή η βλάβη είναι που οδηγεί στο κοκκίνισμα και στο πρήξιμο. Καμία κρέμα που βάζετε μετά δεν την αναιρεί.
- Δεν σας προστατεύει την επόμενη μέρα. Αν ξαναβγείτε στον ήλιο, χρειάζεστε αντηλιακό, σκιά και ρούχα.
- Δεν μειώνει τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος. Το NHS υπενθυμίζει ότι το κάψιμο από τον ήλιο αυξάνει αυτόν τον κίνδυνο. Η πρόληψη είναι η μόνη πραγματική λύση.
Με λίγα λόγια: το after sun είναι για την άνεση, όχι για την προστασία.
Πώς να ανακουφίσετε ένα ελαφρύ έγκαυμα;
Το NHS και η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD) δίνουν παρόμοιες συμβουλές:
- Βγείτε από τον ήλιο το συντομότερο, και κρατήστε το καμένο δέρμα καλυμμένο από τον άμεσο ήλιο μέχρι να γίνει εντελώς καλά.
- Δροσίστε το δέρμα με δροσερό ντους, μπάνιο ή μια υγρή πετσέτα. Στα μωρά και στα μικρά παιδιά προσέξτε να μην κρυώσουν υπερβολικά.
- Βάλτε after sun ή μια ενυδατική κρέμα χωρίς άρωμα. Η AAD προτείνει να τη βάζετε όσο το δέρμα είναι ακόμη λίγο υγρό από το ντους, και ξανά όποτε νιώθετε ενόχληση. Αναφέρει ενυδατικές με αλόη ως καλή επιλογή.
- Πίνετε άφθονο νερό. Το έγκαυμα τραβά υγρά προς το δέρμα, και ο οργανισμός αφυδατώνεται πιο εύκολα. Αποφύγετε το αλκοόλ.
- Παυσίπονα όπως παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη μπορούν να βοηθήσουν στον πόνο, σύμφωνα με τις οδηγίες του φύλλου οδηγιών. Ρωτήστε τον φαρμακοποιό σας αν δεν είστε σίγουροι ότι σας ταιριάζουν.
Τι να μην κάνετε, σύμφωνα με το NHS:
- Μη βάζετε πάγο ή παγοκύστες απευθείας στο δέρμα.
- Μη βάζετε βαζελίνη στο καμένο δέρμα.
- Μη σπάτε τις φουσκάλες και μην ξύνετε ή τραβάτε το δέρμα που ξεφλουδίζει.
- Μη φοράτε στενά ρούχα πάνω στο καμένο σημείο.
Ένα ελαφρύ έγκαυμα συνήθως περνά μέσα σε περίπου μία εβδομάδα.
Αλόη, άρωμα και ευαίσθητο δέρμα
Η αλόη είναι από τα πιο συνηθισμένα συστατικά στα after sun, και τόσο η AAD όσο και το DermNet την αναφέρουν ανάμεσα σε όσα βοηθούν το δέρμα να νιώσει πιο ήρεμο.
Αν όμως το δέρμα σας είναι ευαίσθητο, κοιτάξτε και τη λίστα συστατικών. Το καμένο δέρμα ενοχλείται πιο εύκολα, και το NHS προτείνει, αν δεν βάλετε after sun, μια ενυδατική χωρίς άρωμα. Τα αρωματικά συστατικά, φυσικά ή συνθετικά, είναι από τις συχνότερες αιτίες αλλεργίας από επαφή. Αν δείτε στη λίστα «parfum», αιθέρια έλαια ή ονόματα όπως linalool και limonene, το προϊόν έχει άρωμα.
Τα δύο after sun που προτείνουμε διαφέρουν ακριβώς σε αυτό. Το BioNike Defence Sun After Sun Lotion είναι λεπτόρρευστη λοσιόν για πρόσωπο και σώμα, με νιασιναμίδη, βεταΐνη και καρνοσίνη, χωρίς άρωμα και συντηρητικά. Το Aegli είναι ελαφρύ γαλάκτωμα-gel με ροδόνερο, χυμό αλόης, γλυκύρριζα και έλαια jojoba και σταφυλιού, με πιστοποίηση COSMOS, αλλά περιέχει φυσικό άρωμα. Αν το δέρμα σας αντιδρά εύκολα, το πρώτο είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Αν δεν έχετε θέμα με τα αρώματα και σας αρέσει η αίσθηση του gel, το δεύτερο είναι επίσης μια καλή επιλογή.
Ο ήλιος της Κύπρου: γιατί η πρόληψη μετράει περισσότερο
Στην Κύπρο η περίοδος για θάλασσα κρατά πολλούς μήνες, οπότε οι ευκαιρίες για κάψιμο είναι πολλές. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει μέτρα προστασίας όποτε ο δείκτης UV φτάνει το 3 ή περισσότερο, και σημειώνει ότι η ακτινοβολία κορυφώνεται γύρω από το ηλιακό μεσημέρι. Το DermNet αναφέρει ότι ο κίνδυνος για έγκαυμα είναι συνήθως μεγαλύτερος από τις 10 το πρωί έως τις 2 το απόγευμα.
Στην πράξη:
- Ελέγξτε τον δείκτη UV της ημέρας στην πρόγνωση του καιρού.
- Προτιμήστε σκιά τις μεσημεριανές ώρες, ιδιαίτερα με παιδιά.
- Βάλτε αρκετό αντηλιακό και ανανεώνετε μετά το κολύμπι και το σκούπισμα με την πετσέτα.
- Καπέλο, γυαλιά ηλίου και ένα ελαφρύ μπλουζάκι κάνουν περισσότερα από όσα νομίζετε.
Για το πώς να διαλέξετε αντηλιακό, δείτε το άρθρο μας για τα αντηλιακά με ορυκτά ή χημικά φίλτρα.
Γρήγορος έλεγχος μετά τη θάλασσα
- Δροσερό ντους, όχι καυτό.
- After sun ή ενυδατική χωρίς άρωμα σε ελαφρώς υγρό δέρμα.
- Πολύ νερό, λίγο ή καθόλου αλκοόλ.
- Καμένο δέρμα μακριά από τον ήλιο τις επόμενες μέρες.
- Αύριο: αντηλιακό, σκιά, καπέλο.
Πότε χρειάζεται γιατρός
Σύμφωνα με το NHS, ζητήστε επειγόντως ιατρική βοήθεια αν μετά από έκθεση στον ήλιο:
- το δέρμα σας έχει φουσκάλες ή είναι πρησμένο
- έχετε πολύ υψηλή θερμοκρασία, ή νιώθετε ζέστη και ρίγη μαζί
- νιώθετε πολύ κουρασμένοι, ζαλάδα ή ναυτία
- έχετε πονοκέφαλο ή μυϊκές κράμπες
- έχει καεί μωρό ή μικρό παιδί
Το σοβαρό έγκαυμα μπορεί να συνδυάζεται με θερμική εξάντληση ή θερμοπληξία, που μπορεί να είναι σοβαρές. Για πιο ελαφρά περιστατικά, ο φαρμακοποιός σας μπορεί να σας πει τι να χρησιμοποιήσετε και αν χρειάζεται να δείτε γιατρό.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να χρησιμοποιήσω απλή ενυδατική αντί για after sun;
Ναι. Το NHS προτείνει after sun ή μια ενυδατική χωρίς άρωμα. Η διαφορά είναι κυρίως στην υφή: τα after sun είναι συνήθως πιο ελαφριά και απλώνονται εύκολα σε όλο το σώμα.
Βοηθά να βάζω το after sun από το ψυγείο;
Πολλοί βρίσκουν πιο ευχάριστη τη δροσερή κρέμα. Αυτό είναι θέμα άνεσης. Μη βάζετε όμως πάγο απευθείας στο δέρμα.
Αν μαυρίσω χωρίς να καώ, χρειάζομαι after sun;
Δεν είναι απαραίτητο, αλλά μια ενυδατική βοηθά αν το δέρμα σας νιώθει στεγνό από τον ήλιο και τη θάλασσα.
Πηγές: NHS, Sunburn, American Academy of Dermatology, How to treat sunburn, DermNet, Sunburn, DermNet, Fragrance allergy, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Radiation: The ultraviolet (UV) index.
