Prikt, kleurt of jeukt uw huid bij de meeste producten, dan is de beste vochtinbrengende crème meestal de eenvoudigste: parfumvrij, met een paar bekende hydraterende ingrediënten zoals glycerine, hyaluronzuur, ceramiden en sheaboter. De ingrediëntenlijst (INCI) op de verpakking vertelt u meer dan de marketing op de voorkant. En voordat u iets nieuws op uw gezicht smeert, probeert u het een paar dagen op een klein stukje huid.
Wat betekent "gevoelige huid"?
Het is geen medische diagnose. Volgens DermNet is het een alledaagse term voor huid die cosmetica en verzorgingsproducten minder goed verdraagt. In enquêtes zegt ongeveer de helft van de vrouwen en 4 op de 10 mannen een gevoelige huid te hebben.
Meestal uit het zich in prikken, branden of jeuk, soms met roodheid of droogheid. Vaak gaat het alleen om het gezicht, en vooral de oogleden. Een product waar uw handen geen last van hebben, kan uw gezicht toch irriteren.
Achter "gevoelige huid" kunnen ook dingen schuilgaan waarvoor u naar een arts moet, zoals rosacea, eczeem of een allergie voor een bepaald ingrediënt. Hebt u een vastgestelde aandoening, of klachten die niet overgaan, dan is een dermatoloog de juiste persoon. Dit artikel gaat over dagelijkse huidverzorging, niet over behandeling.
Waarom kijkt u eerst naar parfum?
Omdat geurstoffen tot de meest voorkomende oorzaken van allergische reacties door huidcontact horen. Volgens DermNet komt parfumallergie op de tweede plaats, na nikkel, en treft ze ongeveer 1% van de volwassenen. In 2011 noemde het Wetenschappelijk Comité voor consumentenveiligheid (WCCV, in het Engels SCCS) van de EU 82 geurstoffen die als contactallergeen zijn vastgesteld, waaronder 28 natuurlijke extracten.
Twee dingen om te weten:
- "Natuurlijk" betekent niet "mild". Ook etherische oliën en plantenextracten bevatten geurstoffen die allergie kunnen veroorzaken.
- "Parfumvrij" en "geurloos" zijn niet hetzelfde. De American Academy of Dermatology (AAD) legt uit dat een "geurloos" product stoffen kan bevatten die de geur van andere ingrediënten maskeren, en die kunnen een gevoelige huid irriteren. Zoek naar "parfumvrij".
Hoe lees ik de ingrediëntenlijst (INCI)?
De lijst is in de EU verplicht op elk cosmetisch product en gebruikt internationale namen. Waar u op let:
1. "Parfum" of "Fragrance". Ziet u dit staan, dan bevat het product geurstoffen, natuurlijk of synthetisch.
2. Namen van geurallergenen. Volgens de cosmeticaverordening moeten bepaalde geurstoffen afzonderlijk worden vermeld als ze boven 0,001% uitkomen in producten die op de huid blijven (zoals een crème) of boven 0,01% in producten die worden afgespoeld. Bekende voorbeelden zijn linalool, limonene, citral, geraniol, citronellol, eugenol en coumarin. Heeft een plakproef laten zien dat u voor een daarvan allergisch bent, dan vindt u die naam hier.
Verordening (EU) 2023/1545 breidt de lijst uit van geurstoffen die op het etiket moeten staan. Nieuwe producten moeten er vanaf 31 juli 2026 aan voldoen, alle producten in de winkel vanaf 31 juli 2028. De komende jaren ziet u dus meer namen op etiketten, wat mensen met allergieën helpt.
3. Etherische oliën. Die staan meestal vermeld met de Latijnse plantennaam plus "oil", bijvoorbeeld Lavandula Angustifolia Oil. Reageert uw huid snel, kies dan liever producten zonder.
4. Alcohol. De AAD raadt mensen met een droge huid aan producten met alcohol (alcohol denat.) en parfum te vermijden.
Welke ingrediënten zijn nuttig?
Voor een droge huid raadt de AAD crèmes aan met een of meer van deze ingrediënten:
- Glycerine (INCI: glycerin) en hyaluronzuur (of natriumhyaluronaat): ze trekken water aan en houden het vast aan het huidoppervlak.
- Sheaboter, jojobaolie en dimethicone: ze maken de huid zachter en verminderen vochtverlies.
- Vaseline (petrolatum) en minerale olie: ze vormen een dun laagje dat vocht vasthoudt, al vinden sommige mensen ze zwaar op het gezicht.
Ook ceramiden ziet u vaak op de lijst staan (ceramide NP, ceramide NG en andere). Dat zijn vetten die van nature in de buitenste laag van de huid voorkomen, en veel crèmes voor de gevoelige huid bevatten ze.
De AAD merkt ook op dat crèmes meer vocht geven dan lotions. Voor een zeer droge huid is een rijkere crème meestal de betere keuze.
Let bij het kiezen op een combinatie van hydraterende ingrediënten zoals hyaluronzuur, ceramiden, sheaboter en jojobaolie, in een formule zonder parfum en zonder conserveermiddelen. Wie nikkelallergie heeft, kan kijken of het product op nikkel is getest. Voor een zeer droge huid past een rijkere crème beter dan een lichte.
Hoe test ik een nieuw product?
De AAD raadt een eenvoudige test thuis aan voordat u iets nieuws op uw gezicht smeert:
- Breng een beetje product aan op een plekje zo groot als een munt waar het niet wordt weggewreven, zoals de binnenkant van uw onderarm of uw elleboogplooi.
- Herhaal dit twee keer per dag, 7 tot 10 dagen lang, met de hoeveelheid die u normaal zou gebruiken.
- Ziet u geen roodheid, jeuk of zwelling, gebruik het dan gerust.
- Reageert de huid, was het dan voorzichtig af en gebruik het niet meer.
Dit is iets anders dan de plakproef die een dermatoloog uitvoert om uit te zoeken voor welke stof u allergisch bent. Reageert u vaak op producten zonder te weten waarom, dan is het de moeite waard om daarom te vragen.
Waarom zijn minder producten beter?
Elk nieuw product is een extra mogelijke bron van irritatie. DermNet merkt op dat mensen met een droge huid vaak meerdere producten tegelijk gebruiken om die te verbeteren, en daar juist irritatie van kunnen krijgen. Voor een gevoelige huid raadt DermNet een milde zeepvrije reiniger, een niet-irriterende vochtinbrengende crème en zonbescherming aan.
Een eenvoudige routine:
- Ochtend: mild reinigen of alleen water, vochtinbrengende crème, zonnebrandmiddel.
- Avond: mild reinigen, vochtinbrengende crème.
- Eén nieuw product tegelijk, zodat u weet wat het was als iets u dwarszit.
Snelle check in de winkel
- Staat er "parfumvrij" op, niet alleen "geurloos"?
- Staat er geen "parfum" en geen etherische olie op de lijst?
- Bevat het glycerine, hyaluronzuur, ceramiden of sheaboter?
- Is het een crème in plaats van een dunne lotion, als uw huid erg droog is?
- Hebt u het eerst op een klein stukje huid geprobeerd?
Wanneer naar de dermatoloog?
Als u eczeem, rosacea of een andere vastgestelde aandoening hebt, als roodheid of jeuk niet overgaat wanneer u met een product stopt, als u blaren, zwelling of uitslag krijgt, of als u op bijna elk product reageert. Een dermatoloog kan de oorzaak vinden en u vertellen wat u beter vermijdt. In Nederland en België gaat u meestal eerst naar de huisarts, die u zo nodig doorverwijst. Een vochtinbrengende crème is een cosmetisch product en vervangt geen behandeling.
Veelgestelde vragen
Zijn "hypoallergene" producten veilig voor mij?
Het woord "hypoallergeen" garandeert niet dat u niet zult reageren. Nuttiger is het om de ingrediëntenlijst te lezen, parfum en alles waarvan u weet dat het u dwarszit te vermijden, en de test van 7 tot 10 dagen te doen.
Kan ik dezelfde crème 's ochtends en 's avonds gebruiken?
Ja. Veel mensen met een gevoelige huid gebruiken 's ochtends één lichte crème onder het zonnebrandmiddel, en 's avonds dezelfde of een rijkere. Minder producten betekent minder kans op irritatie.
Wat betekent "op nikkel getest"?
Dat de fabrikant het product heeft gecontroleerd op sporen van nikkel. Nikkel is de meest voorkomende oorzaak van contactallergie, dus deze vermelding is vooral belangrijk voor mensen die weten dat ze er allergisch voor zijn.
Bronnen: Verordening (EG) nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten (artikel 19 en bijlage III), Verordening (EU) 2023/1545 van de Commissie (etikettering van geurallergenen), DermNet, Sensitive skin, DermNet, Fragrance allergy, American Academy of Dermatology, Dermatologists' top tips for relieving dry skin, American Academy of Dermatology, How to test skin care products.
