Η πιπερόριζα (τζίντζερ) έχει τα καλύτερα στοιχεία για τη ναυτία στις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης: μια ανασκόπηση 12 δοκιμών βρήκε ότι μείωσε τη ναυτία σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο, χωρίς όμως να μειώσει καθαρά τους εμέτους. Για τη ναυτία στα ταξίδια, μετά από χειρουργείο ή από χημειοθεραπεία, τα αποτελέσματα είναι μικτά και οι ειδικοί τα διαβάζουν διαφορετικά. Στο φαγητό η πιπερόριζα είναι ασφαλής για τους περισσότερους, τα συμπυκνωμένα συμπληρώματα όμως θέλουν περισσότερη προσοχή, ειδικά στην εγκυμοσύνη, στον θηλασμό και αν παίρνετε αντιπηκτικά.
Βοηθά η πιπερόριζα στη ναυτία της εγκυμοσύνης;
Εδώ έχει μελετηθεί περισσότερο. Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2014 στο Nutrition Journal (Viljoen και συνεργάτες) συγκέντρωσε 12 τυχαιοποιημένες δοκιμές με 1.278 έγκυες γυναίκες. Σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο, η πιπερόριζα:
- μείωσε τη ναυτία σε μέτριο βαθμό
- δεν μείωσε σημαντικά τον αριθμό των εμέτων
- δεν έδειξε περισσότερες παρενέργειες ή προβλήματα στην εγκυμοσύνη από τις ομάδες σύγκρισης
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι οι δοκιμές ήταν λίγες, κατέγραφαν τα αποτελέσματα με διαφορετικούς τρόπους και η ποιότητα των στοιχείων ήταν χαμηλή. Άρα το «μπορεί να βοηθήσει στη ναυτία» είναι δίκαιο, το «λύνει τη ναυτία της εγκυμοσύνης» όχι.
Το βρετανικό NHS αναφέρει τα τρόφιμα και τα ροφήματα με πιπερόριζα ανάμεσα σε όσα μπορεί να βοηθήσουν, και προσθέτει κάτι σημαντικό: ρωτήστε τον φαρμακοποιό πριν πάρετε συμπληρώματα πιπερόριζας στην εγκυμοσύνη. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA), στην αναθεώρηση του 2025 για την πιπερόριζα ως φυτικό φάρμακο, βρήκε ότι στοιχεία από 300 έως 1.000 κυήσεις δεν έδειξαν βλάβη για το μωρό. Παρ' όλα αυτά κρίνει ότι, για λόγους προφύλαξης, είναι προτιμότερο να αποφεύγονται τα φάρμακα με πιπερόριζα στην εγκυμοσύνη, γιατί οι μελέτες σε ζώα δεν αρκούν για να αποκλείσουν προβλήματα.
Στην πράξη: ένα τσάι με πιπερόριζα, ένα μπισκότο με τζίντζερ ή φρέσκια πιπερόριζα στο φαγητό είναι λογικό να τα δοκιμάσετε. Για κάψουλες και εκχυλίσματα, μιλήστε πρώτα με τη μαία, τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας. Αν δεν μπορείτε να κρατήσετε ούτε νερό, πηγαίνετε σε γιατρό: η έντονη ναυτία της εγκυμοσύνης (υπερέμεση) χρειάζεται ιατρική φροντίδα.
Και για τη ναυτία στα ταξίδια;
Εδώ οι ειδικοί δεν συμφωνούν, πράγμα που δείχνει ότι τα στοιχεία δεν είναι ξεκάθαρα.
- Ο EMA αναγνωρίζει τη σκόνη ρίζας πιπερόριζας ως φυτικό φάρμακο καθιερωμένης χρήσης για την πρόληψη της ναυτίας και του εμέτου στα ταξίδια, για ενήλικες, σε δόση 1–2 g μία ώρα πριν την αναχώρηση.
- Το αμερικανικό Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Ολιστικής Υγείας (NCCIH) αναφέρει ότι οι περισσότερες μελέτες για την πιπερόριζα στη ναυτία των ταξιδιών δεν έδειξαν όφελος.
Αν θέλετε να τη δοκιμάσετε σε ένα ταξίδι με πλοίο ή στις στροφές για το Τρόοδος, για τους περισσότερους ενήλικες ο κίνδυνος είναι μικρός. Με τα παιδιά είναι αλλιώς: η δόση καθιερωμένης χρήσης του EMA αφορά μόνο ενήλικες, και ο EMA δεν συστήνει καθόλου φάρμακα με πιπερόριζα για τη ναυτία ταξιδιού σε παιδιά κάτω των 6 ετών, γιατί δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία.
Και η ναυτία μετά από χειρουργείο ή χημειοθεραπεία;
- Μετά από χειρουργείο. Μια μετα-ανάλυση του 2006 (Chaiyakunapruk και συνεργάτες) συγκέντρωσε πέντε δοκιμές με 363 ασθενείς και βρήκε ότι η πιπερόριζα πριν την επέμβαση μείωσε τη ναυτία και τους εμέτους μετά, σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο. Νεότερες ανασκοπήσεις είναι σε γενικές γραμμές θετικές, το NCCIH όμως θεωρεί το όφελος ακόμη αβέβαιο. Μην παίρνετε ποτέ πιπερόριζα ή άλλο συμπλήρωμα πριν από χειρουργείο χωρίς να το πείτε στον αναισθησιολόγο.
- Χημειοθεραπεία. Κατά το NCCIH είναι αβέβαιο αν η πιπερόριζα προσθέτει κάτι στα συνήθη φάρμακα κατά της ναυτίας. Αν κάνετε θεραπεία για καρκίνο, ρωτήστε την ογκολογική σας ομάδα πριν προσθέσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα.
Αλληλεπιδρά η πιπερόριζα με φάρμακα;
Η ανησυχία που συζητιέται περισσότερο αφορά τα αντιπηκτικά (όπως η βαρφαρίνη) και τα αντιαιμοπεταλιακά (όπως η ασπιρίνη ή η κλοπιδογρέλη). Ουσίες της πιπερόριζας επηρεάζουν τα αιμοπετάλια στο εργαστήριο, άρα θεωρητικά θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη δράση αυτών των φαρμάκων.
Μια συστηματική ανασκόπηση του 2015 στο PLOS ONE (Marx και συνεργάτες) εξέτασε 10 μελέτες σε ανθρώπους. Από τις οκτώ δοκιμές, οι τέσσερις βρήκαν ότι η πιπερόριζα μείωσε τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων και οι τέσσερις δεν βρήκαν καμία επίδραση. Το συμπέρασμα των συγγραφέων: τα στοιχεία είναι αμφίσημα. Ο EMA δεν αναφέρει γνωστές αλληλεπιδράσεις.
Το «δεν έχει αποδειχθεί» όμως δεν σημαίνει «είναι ασφαλές». Αν παίρνετε αντιπηκτικό ή έχετε διαταραχή πήξης, μιλήστε με τον γιατρό σας πριν πάρετε συμπληρώματα πιπερόριζας. Οι συνηθισμένες ποσότητες στο φαγητό δύσκολα θα έχουν σημασία, αλλά πείτε στον γιατρό σας αν ξαφνικά αρχίσετε να καταναλώνετε πολλή.
Τι παρενέργειες μπορεί να έχει;
Ο EMA αναφέρει ως συχνές παρενέργειες των φαρμάκων με πιπερόριζα στομαχική ενόχληση, ρεψίματα, δυσπεψία, καούρα και ναυτία, καθώς και αλλεργικές αντιδράσεις σε κάποιους ανθρώπους. Το NCCIH προσθέτει διάρροια και ερεθισμό στο στόμα ή στον λαιμό. Συνήθως είναι ήπιες, αλλά αν η πιπερόριζα σας φέρνει καούρα, δεν είναι η σωστή λύση για εσάς.
Πόση πιπερόριζα είναι λογική;
Δεν υπάρχει μία «σωστή» δόση, και οι ποσότητες διαφέρουν από μελέτη σε μελέτη. Για σύγκριση, η δόση του EMA για τη ναυτία των ταξιδιών σε ενήλικες είναι 1–2 g σκόνης ρίζας πριν το ταξίδι. Για την καθημερινότητα, η πιπερόριζα στο μαγείρεμα ή σε τσάι είναι η πιο απλή επιλογή.
Για την πιπερόριζα δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας στην ΕΕ. Ένα προϊόν που υπόσχεται ότι «θεραπεύει τη ναυτία» ή «τονώνει το ανοσοποιητικό» ξεπερνά όσα επιτρέπει ο νόμος.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι ασφαλές το τσάι με πιπερόριζα στην εγκυμοσύνη;
Για τις περισσότερες έγκυες, η πιπερόριζα σε φαγητά και ροφήματα θεωρείται εντάξει, και το NHS την αναφέρει ως κάτι που μπορεί να βοηθήσει στη ναυτία. Τα συμπληρώματα είναι άλλο θέμα: ρωτήστε πρώτα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας, αφού ο EMA προτιμά για λόγους προφύλαξης να αποφεύγονται τα φάρμακα με πιπερόριζα στην εγκυμοσύνη.
Μπορώ να παίρνω πιπερόριζα αν παίρνω βαρφαρίνη;
Μιλήστε με τον γιατρό σας πριν πάρετε συμπληρώματα πιπερόριζας. Τα στοιχεία για αιμορραγία είναι μικτά και αναπόδεικτα, αλλά με τα αντιπηκτικά τα περιθώρια λάθους είναι μικρά. Η πιπερόριζα στο κανονικό μαγείρεμα δύσκολα θα δημιουργήσει πρόβλημα.
Κάνει η πιπερόριζα για τη ναυτία των παιδιών στο αυτοκίνητο;
Τα στοιχεία είναι περιορισμένα. Ο EMA δεν συστήνει φάρμακα με πιπερόριζα για τη ναυτία των ταξιδιών σε παιδιά κάτω των 6 ετών, και για παιδιά 6 έως 12 ετών δίνει μικρότερες δόσεις μόνο ως παραδοσιακή χρήση. Ζητήστε συμβουλή από τον φαρμακοποιό, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.
Πηγές: Viljoen E et al., A systematic review and meta-analysis of the effect and safety of ginger in the treatment of pregnancy-associated nausea and vomiting, Nutrition Journal 2014, 13:20, Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (HMPC), European Union herbal monograph on Zingiber officinale Roscoe, rhizoma, Revision 1 (EMA/HMPC/885789/2022, έγκριση 7 Μαΐου 2025), NCCIH, Ginger (ενημέρωση Φεβρουάριος 2025), NHS, Vomiting and morning sickness in pregnancy, Chaiyakunapruk N et al., The efficacy of ginger for the prevention of postoperative nausea and vomiting: a meta-analysis, American Journal of Obstetrics and Gynecology 2006, 194(1):95, Marx W et al., The Effect of Ginger (Zingiber officinale) on Platelet Aggregation: A Systematic Literature Review, PLOS ONE 2015, 10(10):e0141119, Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012 (κατάλογος εγκεκριμένων ισχυρισμών υγείας).
